Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dönmez, VitrA Karo Tesisi’nin açılışında konuştu Açıklaması

Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, “Madenlerimizi yalnız ham madde olarak değil, yüksek katma kıymetli uç ürün olarak satmak istiyoruz. Ham maddede 1, ara mamulde 8, tam mamulde 24 kata kadar kazandıran bir sektörden bahsediyoruz. Benim altyapım 24 kat kazanmaya müsaitken niçin 1 kat ile yetinmek zorunda kalayım? Elimizdeki imkanları sonuna kadar kullanmaya kararlıyız.” dedi.

Dönmez, Endüstri ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank‘ın da katılımıyla Bilecik‘in Bozüyük ilçesinde düzenlenen VitrA Karo Tesisi Açılış Töreni’nde yapmış olduğu konuşmada, Türkiye‘nin son dönemde üretim ve ihracat odaklı bir gelişme modeline geçtiğini söylemiş oldu.

Bu yatırımları yalnız tesis yatırımları olarak görmediklerini belirten Dönmez, her şeyden öte kullanılan değişen teknolojinin, meydana getirilen AR-GE ve inovasyonun, katma kıymeti artıran mühim bir unsur bulunduğunu söyledi.

Dönmez, bu tesiste ham maddeden uç ürüne son teknolojiyle donatılmış, suni zekanın kullanıldığı bir altyapının bulunduğunu dile getirerek şöyleki devam etti:

“Bu gelişmiş altyapı bununla beraber nitelikli, son teknolojilere hakim yetkin bir iş gücünün istihdamına da kapı aralıyor. Bizim de son dönemde ortaya koyduğumuz madencilikte katma kıymetli ürün stratejisiyle de uyumlu bir yatırım. Mevcut madenlerimizi işleyerek onları katma kıymetli uç ürün olarak piyasaya sunduğumuz bu tür yatırımlarla, madencilikten aldığımız küresel oranı daha da artıracağız inşallah. Tesis, toplam enerjisinin yüzde 7’sini yeşil kaynaklardan karşılayacak. Bu sayı inanıyorum ki gelecek yıllarda peyderpey artacak.”

“Geçtiğimiz yıl tam 177 ülkeye 7,7 milyon ton naturel taş ihracat ettik”

Bakan Fatih Dönmez, son dönemde madencilikte hem üretim hem de ihracat rakamlarında zamanı rekorlar kırıldığına dikkati çekti.

Türkiye’nin bor üretiminde açık ara dünya lideri olduğuna değinen Dönmez, “Altın üretiminde 42 ton ile Cumhuriyet tarihinin en yüksek üretim rakamına ulaştık. İnşallah en kısa sürede 45 ton ve üstüne de çıkacağız. Geçtiğimiz yıl pandemi koşullarına karşın demir, nikel, boksit, fosfat, trona ve tuz üretimlerimiz zamanı zirvelerini görmüş oldu.” ifadesini kullandı.

Dönmez, üretimde yaşanmış olan bu artışın maden ihracatı gelirlerine de yansıdığına işaret ederek şöyleki data paylaştı:

“2021 senesinde 5 milyar 930 milyon dolarlık maden ihracatımızla bugüne kadarki en yüksek ihracat gelirine ulaştık. 2020 yılına gore yüzde 39’luk, son 20 yılla kıyasladığımızda ise 10 kattan daha çok bir artış görüyoruz. 2021 yılındaki maden ihracatımızın alt kırılımlarına baktığımızda ilk sırada tüvenan-zenginleştirilmiş metalik cevherleri görüyoruz. Organik taşlar, endüstriyel mineraller ve işlenmiş naturel taşlar da sırasıyla metalik cevherleri takip ediyor. Karo fabrikamızın açılışı vesilesiyle naturel taşlar için ayrı bir ayraç açmak isterim. Geçtiğimiz yıl tam 177 ülkeye 7,7 milyon ton naturel taş ihracat ettik. Toplamda 2,1 milyar dolarlık gelirle toplam ihracatımızın yüzde 35’lik dilimini naturel taşlar oluşturdu. Gene 2021’de, naturel taşlar altından sonrasında en fazla dış tecim fazlası verdiğimiz ikinci maden oldu.”

“Yatırımcımız, teknolojimiz, insan kaynağımız, naturel kaynaklarımız var”

Bakan Dönmez, 2020 senesinde dünyadaki toplam naturel taş ihracatının ortalama 13 ila 14 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini anımsatarak sözlerini şöyleki sürdürdü:

“Çin’den sonrasında ortalama yüzde 13’lük payla bu alanda dünya ikincisiyiz. Sektörümüzün gelişme iştahı istihdam rakamlarına da pozitif yansıyor. 2021 senesinde madencilik 149 bin 932 kişiyi istihdam ederek bu alanda zirve değerine ulaştı. İstihdam verilerinde 2009’a gore yüzde 27, 2020’ye gore yüzde 7,3’lük bir artış yakaladık. Madencilik sektörünün gayrisafi ulusal hasılaya katkısı son dönemde yüzde 1,3’e ulaştı. 2020 yılına gore yüzde 11’lik bir artış yakaladık. Bu rakamla 2023 hedefimize bugünden ulaşmış olduk. Şimdi yeni hedefimiz Türkiye’nin bu yüksek potansiyeline yakışır şekilde ilkin yüzde 3’lere arkasından yüzde 5’lere kadar ulaşmak. Madencilikte dünyanın önde gelen ülkelerine bakıldığında bu sayı yüzde 5 ila 10 içinde değişiyor. Türkiye’deki potansiyel de dünyanın geri kalanından azca değil. Yatırımcımız var, teknolojimiz var, insan kaynağımız var, naturel kaynaklarımız var. Geriye kalan tek şey var: O da madenleri çıkarıp işleyip ekonomiye kazandırmak. Yurttaşlarımıza istihdam sağlamak. İhracat gelirimizle ülkemizin kalkınmasına destek olmak.”

“Temelini 2018’de attığımız bor karbür tesisimizde de sona yaklaşıyoruz”

Dönmez, madencilikte en fazla üstünde durdukları hususlardan birinin, uç ürünlere yönelik yatırımlar bulunduğunu belirtti.

Bu konudaki hedefleri hakkında data veren Dönmez şunları kaydetti:

“Gayemiz açık ve net: Madenlerimizi yalnız ham madde olarak değil, yüksek katma kıymetli uç ürün olarak satmak istiyoruz. Ham maddede 1, ara mamulde 8, tam mamulde 24 kata kadar kazandıran bir sektörden bahsediyoruz.

Benim altyapım 24 kat kazanmaya müsaitken niçin 1 kat ile yetinmek zorunda kalayım? Elimizdeki imkanları sonuna kadar kullanmaya kararlıyız. Bugüne dek uç ürün odaklı altın, gümüş, demir-pelet, bakır ve alüminyum entegre izabe tesislerini devreye aldık. Son olarak sayın Bakanımızla (Mustafa Varank) Siirt‘te temelini attığımız çinko izabe tesisimiz 2021 senesinde devreye girdi. Tesis, senelik ortalama 216 milyon dolarlık ithalatın önüne geçecek. Bu sayı Türkiye’nin senelik çinko ithalatının ortalama yüzde 40’ına denk geliyor. Böylesine yüksek katma değere haiz tesislerimizin sayısını çoğaltacağız.”

Pilot tesiste üretimi devam eden lityum karbonat tesisine değinen Dönmez, “Önümüzdeki dönem Balıkesir‘de ve Kırka’da iki yeni tam kapasite çalışacak yapınak kuracağız. Eti Maden‘deki arkadaşlarımız çalışmalarını sürdürüyor. Orada da inşallah bu yıl içinde ilk somut adımı atacağız. Temelini 2018’de attığımız bor karbür tesisimizde de sona yaklaşıyoruz. İnşallah onun açılışını da bu yıl içinde yapmayı hedefliyoruz.” dedi.

“Madenciliğimizi ideolojik saiklerle yorumlamaya kalkanlara izin vermeyeceğiz”

Bazı kesimler tarafınca madenciliğin çevre karşıtı bir iş olduğuna dair meydana getirilen propagandaları da gördüklerini vurgulayan Dönmez şöyleki devam etti:

“Bugüne dek pek fazlaca platformda üstüne basa basa ifade ettim. Dünyada madencilik hangi kurallarla yapılıyorsa Türkiye’de de aynı şekilde yapılıyor. Madenciliğe nasıl başlanacağı, arama, üretim ve işletme sürecinin iyi mi olacağı, madencilik faaliyetinin arkasından sahanın iyi mi rehabilite edileceği kanunda tek tek ve açık seçik yazılı. Aramadan üretime kadar madencilik her aşamada sıkı kurallarla denetleniyor. Bugüne dek meydana getirilen örnekleri belgeleriyle kamuoyuyla defaatle paylaştık. Zeytin, üzüm, kayısı, badem, ceviz ya da aromatik bitkiler şeklinde gelir getiren ürünlerle rehabilite edilen alanların görsellerini ve bilgilerini paylaştık. Gene de bunlara karşın çıkıp da madencilik şeklinde stratejik bir alanda kasıtlı bir halde negatif idrak yaratmaya çalışanları da hoş karşılamayız.”

Bakan Dönmez, çevreden ve madenlerden vazgeçmeyeceklerini belirterek sözlerini şöyleki tamamladı:

“Biz ne ikisini birbirine alternatif ne de birbirine rakip görüyoruz. Aksine ikisini birbirini tamamlayan, birbirini bütünleyen süreçler olarak görüyoruz. Bizim için enerji bağımsızlığı ne kadar kritikse maden bağımsızlığı da o oranda eleştiri ve hayatidir. Yerli kaynaklarımızı çevreci bir anlayışla ekonomiye kazandırmak isteyen şahıs ya da kurumlarımıza meydana getirilen planlı ve maksatlı saldırıların devamlı karşısında olacağız. Yatırımcılarımızı ürkütmek ya da Türkiye’deki yatırım ortamına dair manipülasyon halletmeye kalkanlarla savaşım etmekten geri durmayacağız. Madenciliğimizi yalanlara ve karalama kampanyalarına feda etmeyeceğiz. Madenciliğimizi ideolojik saiklerle yorumlamaya kalkanlara izin vermeyeceğiz. Yerli kaynak toprak altından çıkarılmayı beklerken ve en önemlisi benim gücüm buna yeterken niçin yurt dışından ithal edeyim? ya da suali şöyleki sormak gerek. Niçin birileri Türkiye’nin yurt dışından maden ithal etmesini istiyor?”

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.